SALVADOR DALÍ

Zijn leven

Dalí, Salvador, eigenlijk: Salvador Felipe y Jacinto Dalí y Domenech (Figueras 11 mei 1904 - aldaar 23 jan. 1989), Spaans schilder, tekenaar, etser, filmer, fotograaf, ontwerper van juwelen, meubels, decors en kostuums voor ballet en film, voorts schrijver van filmscenario's, romans en, vooral polemische, essays, was reeds tijdens zijn studietijd (1921-1924) te Madrid door zijn excentriek gedrag een zeer opvallende figuur, iets wat hij, onmiskenbaar om publiciteitsredenen, zijn hele leven heeft volgehouden. In 1929 vestigde hij zich te Parijs, waar hij zich aansloot bij het surrealisme en o.a. samenwerkte met de cineast Buñuel. Zijn bekendste schilderijen ontstonden in de eerstvolgende jaren, o.a. De Hardnekkigheid van de Herinnering (1931, Museum of Modern Art, New York) en Brandende giraffe (1935, Kunstmuseum, Basel). De - bewust schokkende - kracht hiervan ligt in het feit dat hij zeer nauwkeurig naar de werkelijkheid geschilderde objecten, die in geen relatie tot elkaar staan, met elkaar in verband brengt. (Hij heeft zijn schilderijen eens aangeduid als geschilderde droomfoto's.) Dit effect wordt vooral verkregen door een knappe trompe-l'oil-techniek en een geraffineerd gebruik van de perspectief. Zijn vindingrijkheid wat de vorm betreft komt o.m. tot uiting in het gebruik van ad absurdum doorgevoerde 'dubbelbeelden'. Zo wordt bijv. in Impressie van Afrika (1938-1939, Tate Gallery, Londen) een landschap in de vorm van een gezicht voorgesteld.

Nadat de surrealisten met hem gebroken hadden, vestigde hij zich in 1940 in de Verenigde Staten, waar hij 25 jaar bleef. Daarna vestigde hij zich in Spanje. In Amerika schilderde hij een reeks portretten; vanaf 1950 was zijn schilderkunst vooral mystiek-religieus getint (o.a. Christus aan het kruis, 1951, Art Gallery and Museum, Glasgow). Hij leverde belangrijk werk als illustrator: Les chants de Maldoror (Lautréamont, 1934), Don Quichotte (Cervantes, 1958) en Divina commedia (Dante, 1967). In 1982 overleed op 89-jarige leeftijd zijn vrouw Gala Diakonoff, die zijn levenslange muze was geweest. In de Spaanse stad Figueras werd in 1974 een Dalí-museum geopend. Veel van zijn werk bevindt zich in de Verenigde Staten. In Nederland bezit Museum Boijmans-Van Beuningen te Rotterdam enkele belangrijke schilderijen.

Bron: Encarta Naslagbibliotheek - Winkler Prins 2005